Artvin Kemalpaşa'da çay üreticileri: Maliyetler arttı, gelir eridi
Kemalpaşa ilçesinde çay üreticileri, girdi maliyetlerindeki artışın kazançlarını tükettiğini belirterek çözüm talep ediyor.
Yapay zeka tarafından üretilmiştir • Hata varsa bildirinizArtvin'in Kemalpaşa ilçesi, Türkiye'nin en önemli çay üretim merkezlerinden biri. Bölgede binlerce aile yıllardır çaycılıkla geçimini sağlamakta. Son dönemde ise üreticilerin üzerindeki baskı belirgin şekilde arttı. Tarladaki emeğin karşılığını alamama kaygısı, köy kahvehanelerinden tarım odalarına kadar gündem oldu.
Maliyet artışı kâr marjını daraltıyor
Üreticiler, son iki yılda gübre fiyatlarının neredeyse iki katına çıktığını söylüyor. Motorin litre fiyatı da sürekli güncellenerek artıyor. Hasat dönemlerinde işçilik bulmak zorlaşıyor ve günlük ücretler 600-700 lira bandına yükselmiş durumda. Bu üç girdi kalemi tek başına üretim maliyetinin büyük kısmını oluşturuyor. Tarımsal ilaç ve bakım masrafları da eklendiğinde, bir dekar çay tarlasının yıllık maliyeti binlerce lira artmış oluyor.
Diğer yandan çay fiyatları, maliyet artışının hızını yakalayamıyor. Çay Kurumu'nun açıkladığı temel fiyat, üreticilerin beklentisinin altına düştüğü belirtiliyor. Son hasat döneminde kurum alım fiyatı, üreticilerin hesapladığı maliyetin altında kalmış. Bu durum, ürünü teslim eden çiftçilerin eline geçen net gelirin, önceden planladığının çok altında kalmasına neden oldu.
Üreticilerden çözüm bekentisi
Köylerdeki sohbetler, borçlanma riski ve bir sonraki sezona nasıl girecekleri üzerine kurulu. Bazı üreticiler, gübre dozajını azaltarak maliyet düşürmeye çalışıyor ama bu da verim düşüşüne yol açıyor. Diğerleri ise tarlalarını terketme ya da alternatif ürünlere yönelme düşüncesiyle oynuyor. Çaycılık, bölgenin tek gelir kaynağı olduğu için alternatif aramak da kolay değil.
Üretici temsilcileri, girdi maliyetlerine endeksli bir fiyatlandırma mekanizması talep ediyor. Ayrıca motorin ve gübrede tarımsal desteklerin artırılması, işçilik sorunu için mevsimlik çalışan sigortası gibi çözümler gündeme getiriliyor. Yetkili mercilerle yapılan görüşmelerde, bu taleplerin yazılı olarak iletildiği, olumlu yanıt beklendiği belirtiliyor.
Bölge ekonomisinde çaycılığın payı çok büyük. Kemalpaşa'da neredeyse her aile bir way ya da dolaylı yoldan bu sektöre bağlı. Üreticilerin gelirinin erimesi, ilçedeki perakende ticaretten hizmet sektörüne kadar her alanı etkiliyor. Bankalara borç ödemelerinde gecikmeler artıyor, yeni yatırım kararları erkleniyor. Bu tablo, sadece üreticiyi değil, cał bölgeyi sarsıyor.
Değerlendirme: Kemalpaşa'daki çay üreticilerinin sesi, tek bir ilçe sorunu değil, Doğu Karadeniz'in ana gelir kaynağındaki yapısal bir sıkıntının işaretidir. Maliyet artışının hızı, ürün fiyatının güncellenme hızından fazla olduğu sürece, üretici hem borçlanacak hem de üretimden uzaklaşacak. Politikaların, girdi desteklerinden fiyat garantilerine kadar uzanan bir paketle cevap vermesi, bölgenin sürdürülebilirliği için kritik öneme sahip.